Żelaźnieńska

Trzy owce żelaźnieńskie

     Prace hodowlane nad pozyskaniem rasy owcy żelaźnieńskiej rozpoczęły się w 1953 roku w Rolniczym Zakładzie Doświadczalnym w Żelaznej, który to należał do Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

      Na samym początku prac hodowlanych zakupiono około 150 sztuk maciorek owcy łowieckiej, z których to stworzono dwie grupy zwierząt.
Pierwsza grupa charakteryzowała się typem użytkowym,
okrywą zbliżoną do mieszanej, a z kolei druga grupa owiec charakteryzowała się owcami z wyraźnym dodatkiem cech owcy rasy merynos polski. Owce łowieckie w pierwszej fazie prac hodowlanych zostały skrzyżowane z merynosem polskim, zaś podczas drugiego etapu prac hodowlanych zostały skrzyżowane z owcami sprowadzonymi z Wielkiej Brytanii z rasy leicester. Druga grupa owiec łowieckich została od razu skrzyżowana z rasą owiec leicester.

     Dzięki tym pracą hodowlanym uzyskano dwie linie mieszańców, które podczas kolejnych prac hodowlanych były krzyżowane między sobą. Prace przy tworzeniu rasy żelaźnieńskich miały na celu pozyskanie owcy wełnisto-mięsnej, charakteryzującą się wełną bardzo jednolitą i średnio grubą, przystosowaną do gleb żytnio-ziemniaczanych. Owce żelaźnieńskie były w Polsce wyłącznie jedyną istniejącą odmianą owiec wyhodowanych przy użyciu owiec rasy leicester, to też, pod koniec lat sześćdziesiątych zaistniały obawy względem nadmiernego spokrewnienia zwierząt, dlatego podjęto w roku 1973 decyzję o użycie tryków polskich owiec nizinnych typu corriedale, których udział w genotypie owiec żelaźnieńskich na drodze prac hodowlanych ustalono na poziomie wyłącznie 25%.

     Od roku 1978 rozpoczęto bardzo intensywną selekcję w kierunku poprawy cech rozrodu owiec, selekcja dotyczyła w szczególności wskaźnika plenności, wynikło to ze względu na maciorkę, która w czterech wykotach urodziła 10 jagniąt. Odchowany od niej tryk okazał się bardzo dobrze przekazującym osobnikiem wysokiego poziomu cech rozrodu na swoje potomstwo. Z tego to powodu zaczęto oceniać w tym zakresie wszystkie tryki - ojców i maciorek w stadzie owiec żelaźnieńskich.

     Obecnie hodowana owca żeleźnieńska charakteryzuje się bardzo wysokim poziomem cech rozrodu, który osiąga wynik w granicach od 160% do 180% według wskaźnika plenności. Jej wydajność wełny wynosi od samicy około 600g, zaś od samca około 900g. Utrzymywane są w kompleksach żytnio-ziemniaczanych.