Kapłonowanie kogutów

Kogut

      Kapłonowanie kogutów jest bardzo trudnym i skomplikowanym zabiegiem. Kastracja ssaków jest łatwiejsza ponieważ jądra zwierząt znajdują się w worku mosznowym, zaś jądra kogutów są umieszczone w jamie brzusznej.

      Jądra kogutów znajdują się tuż pod kręgosłupem, w pobliżu ostatniego żebra (nad nerkami). Jądra ptaków umocowane są krótkim więzadłem do sklepienia lędźwiowego, a w jego okolicy znajduje się żyła oraz tętnica jądra. W pobliżu jąder koguta znajduję się także główna tętnica, a tuż nad poziomem jąder umiejscowiona jest zatoka żylna, do której schodzą się od tyłu żyły nerkowe oraz biodrowe, zaś od przodu jedna żyła główna.

      Kogut posiada jądra w kształcie owalnym o barwie kości słoniowej, wielkość jąder zmienia się z wiekiem ptaka. Koguty w wieku około 8 tygodni posiadają jądra o wielkości odpowiadającej ziarna fasoli, natomiast dorosłe ptaki mają jądra które stanowią 1% ich całej masy ciała.

      Osoba wykonująca zabieg kapłonowania powinna mieć odpowiednie przygotowanie do przeprowadzenia takiej czynności, ponieważ samo położenie jąder koguta w bliskości z naczyniami krwionośnymi utrudnia zabieg, przy małej nie uwadze można spowodować śmierć ptaka.

      Przed przystąpieniem do zabiegu kapłonowania koguty powinny być poddane 48 godzinnej głodówce, która bardzo ułatwia dostęp do jader. Zabieg wykonywany musi być przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami czyli przez weterynarza, ptak musi być pod znieczuleniem ogólnym. Kapłonowanie przeprowadza się przez dwa cięcia po lewej i po prawej stronie w ostatniej przestrzeni międzyżebrowej. Lekarz weterynarii z dużym doświadczeniem może przeprowadzić zabieg tylko z jednym nacięciem po wybranej przez niego stronie.

Kogut na wybiegu

      Przy zabiegu kapłonowania powinna być osoba która podaje znieczulenie kogutom i opiekuje się nimi po zabiegu, obserwuje ptaki po ich przebudzeniu. Zabieg kaplonowania według przepisów prawnych nie może być przeprowadzany przez jedną osobę. Zabieg nie jest bolesny dla ptaków. W ciągu jednej godziny można przeprowadzić od 10 do 20 operacji. Podczas zabiegu nie wolno się śpieszyć należy wykonywać wszystkie czynności bardzo powoli i skrupulatnie.

      Hodowla drobiu decydując się na zabieg kapłonowania, powinien liczyć się z ewentualnymi stratami w swojej hodowli. Koguciki które umrą podczas zabiegu muszą być utylizowane, ponieważ nie można ich spożywać.

      Do zabiegu kapłonowania potrzebne są specjalistyczne narzędzia: skalpel, rozwieracz do ran, nożyczki ostro kolczyste, pętla kastracyjna. Nie można zapomieć także o odpowiednim oświetleniu w pomieszczeniu w którym przeprowadzany jest zabieg, lekarz powinien także posiadać np. lampka czołowa.

      Podczas operacji kogut powinien leżeć na boku, skóra powinna być osunięta do tyłu poprzez wyciagnięcie nogi na której ptak leży, w kierunku przodu, następnie drugą nogę należy ułożyć do tyłu. W miejscu gdzie ma być wykonane cięcie muszą być wyskubane piórka, miejsce to należy zdezynfekować np. spirytusem.

      Gdy lekarz jest gotowy do przeprowadzenia kapłonowania, przystępuje do cięcia, które biegnie w linii stawu biodrowego, od góry około 1-2 cm od znajdujących się tam wyrostków poprzecznych i przebija całą grubość ściany (około 1-2 cm). Po tej czynności kieruje się ku dołowi wzdłuż przedniego a zarazem ostatniego żebra ptaka. Następnie lekarz weterynarii zakłada rozwieracz do ran i za jego pomocą ma dostęp do worka powietrznego, który musi przeciąć i w ten sposób dostaje się do narządów płodnych koguta. Pod samą błoną worka powietrznego umieszczone są jelita, które za pomocą pętli kastracyjnej lekarz delikatnie odsuwa w kierunku grzbietu do dołu i do tylu, dzięki temu zostają odsłonięte narządy płodne ptaka. W następnej kolejności jądra odcinane są poprzez delikatne założenie na nie pętli, czynność ta powinna być wykonana bardzo precyzyjnie aby nie uszkodzić żadnych naczyń oraz należy uważać aby nie zgnieść jąder. Jądra koguta powinny być usunięte w całości, jakiekolwiek pozostałości w organizmie ptaka (pojedyncze komórki) mogą być nadal zdolne do produkowania hormonów płciowych. Po zabiegu nie trzeba szyć rany na brzuchu ptaka, ale gdy ma ona długość powyżej 3 cm można ją złapać na środku jednym szwem aby ułatwić gojenie. Po tym należy przewrócić ptaka na druga stronę i wykonać te same czynności w celu usunięcia drugiego jadra.

Dwa koguty

      Koguciki po zabiegu kapłonowania przenosi się do czystego, jasnego i ciepłego pomieszczenia na dwa dni. Ptaki po zabiegu nie powinny mieć bezpośredniego kontaktu z innymi ptakami lub starszymi kapłonami. Ptakom należy zapewnić także świeżą wodę oraz pokarm (zieloną paszę, ziarno). Koguty po zabiegu będą nieco osowiałe, ale po paru godzinach wrócą do swojej formy. Nie powinno się ich jednak wypuszczać przez około 2 dni na wybieg.

      Przez okres dwóch tygodni należy obserwować ptaki czy nie występują żadne powikłania pooperacyjne. Po zabiegu kaplonowwania, czasami może dojść do pewnych powikłań którym najczęściej jest tzw. odma podskórna. Można ją zlikwidować poprzez odpowiednie nakłucie lub przecięcie skóry, za pomocą nożyczek w celu wypuszczenia powietrza, które znajduje się pod skórą ptaka. Odma podskórna może wystąpić o obu stronach jeśli były dwa nacięcia. W takim przypadku należy zrobić dwa nacięcia z obu stron i przytrzymać ptaka aby powietrze wyszło na zewnątrz z obu stron.